by- https://marathi.webdunia.com/article/lokpriya/meaning-of-lock-down-120032300008_1.html
रविवार, १६ ऑगस्ट, २०२०
'लॉकडाउन' (Lock Down) चा शाब्दिक अर्थ आहे ताळाबंदी...
'लॉकडाउन' (Lock Down) चा शाब्दिक अर्थ आहे ताळाबंदी... ज्या प्रकारे एखाद्या फॅक्ट्रीला बंद केलं जातं तेथे ताळाबंदी केली जाते आणि कोणीही आत जाऊ शकतं नाही. दुर्मिळ प्रसंगी लॉक डाऊनचा निर्णय घेतला जातो. लॉक डाऊन नागरिकांच्या जीविताची काळजी घेण्यासाठीच घेतला जातो. दहा हजार लोकांना आपला ग्रास केलेल्या कोरोना व्हायरसमुळे जगात हाहाकार होत आहे, ज्यामुळे खाजगी कंपन्यांनी लॉकडाऊन करण्याचा निर्णय घेतला आहे ज्याने कर्मचार्‍यांचे प्राण वाचू शकतात.
संभाव्य धोक्याच्या पार्श्वभूमीवर लॉक डाऊन केला जातो. युद्ध, साथीचे आजार आणि आणीबाणी अशा प्रसंगी लॉक डाऊन करतात. लॉकडाउन करण्यात आलेल्या ठिकाणांवर लोकांना घरातून बाहेर पडण्यास मनाही असते. केवळ धान्य, औषधी, भाज्या अशा गरजेच्या वस्तूंसाठीच बाहेर पडण्याची परवानगी असते. या दरम्यान बँकांमधून पैसेही काढता येतात.
लॉक डाऊनमध्ये जीवनावश्यक वस्तू आणि सेवा वगळता सर्व सेवा बंद ठेवण्यात येतात. शाळा, महाविद्यालयेही, कंपन्या, ऑफिस, दुकाने बंद ठेवली जातात. बाहेर पडणाऱ्यांना आवश्यक कारण देऊनच बाहेर पडता येतं.
या दरम्यान हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि बार बंद असल्याने ऑनलाइन खरेदी करण्याची मुभा असते किंवा केवळ जीवनावश्यक वस्तू खरेदी करण्यासाठी बाहेर पडण्याची परवानगी असते. या काळात परिस्थिती पाहून पब्लिक ट्रांसपोर्ट अर्थात बसेस, ऑटो, रिक्षा आणि रेल्वेच्या फेऱ्याही रद्द केल्या जातात. लॉक डाऊनच्या काळात जमावबंदी असते. बाहेर फिरण्यासही मुभा नसते.
लॉक डाऊनमध्ये नागरिकांना त्यांचा परिसर सोडून दुसरीकडे जाण्यास मनाई केली जाते. आणीबाणीच्या काळात हा निर्णय घेतला जात असतो. लॉक डाऊन किती काळासाठी असेल हे तत्कालीन परिस्थितीवर अवलंबून असतं.
शुक्रवार, ३१ जुलै, २०२०
■कधी कधी तुम्ही तुमच्या जीवनात निराश होता आणि जगात त्याच वेळी काही लोकं तुमच्या सारखंच जीवन जगण्याचं स्वप्न बघत असतात...☺☺ ■ घराजवळ शेतात उभा असलेला मुलगा आकाशात उडणाऱ्या विमानाला बघून त्याच्यासारख उंच उंच उडण्याचं स्वप्न बघत असतो. परंतु त्याच वेळी विमानातील पायलट शेताकडे आणि आणि उभ्या असलेल्या मुलाकडे पाहून लवकर घरी परतण्याच स्वप्न पहात असतो......... हेच खरं जीवन आहे .जे तुम्हाला मिळालेलं आहे त्याचा आनंद घ्या..☺☺☺ ■जर धन-दौलत आणि रुपये-पैशे हेच जर आनंदी राहण्याचं गुपित असतं तर श्रीमंत लोक नाचताना दिसले असते. पण तस नसून फक्त गरीब मुलंच असं खेळून नाचून आनंद व्यक्त करताना दिसतात...☺☺☺ ■ जर पॉवर (शक्ती) मिळाल्याने सुरक्षित वाटत असते तर नेते मंडळी, अधिकारी हे लोक बिना सिक्युरिटीचे फिरताना पहायला मिळाले असते ..... पण जे लोक सामान्य जीवन जगतात ते सुखाने झोपी जाताना दिसतात.☺☺ ■ जर सौंदर्य आणि प्रसिद्धीमुळेे नाती मजबूत आणि घट्ट रहात असती तर सेलिब्रेटीज लोकांची लग्न सगळ्यांपेक्षा यशस्वी झाली असती पण तस न होता या लोकांचे घटस्फोट जास्त होतांना दिसतात ☺☺☺ ■म्हणून जीवनाचा आनंद घ्या, त्याचा भरपूर लाभ घ्या कारण जीवन एकदाच आहे परत नाही. सामान्य जीवन जगा, विनम्रता ठेवा आणि इमानदारीने जगा. स्वर्ग इथेच आहे ............... "जीवन एक प्रवास असून ते शिस्तीत आणि आरामात जगा. चढ-उतार तर येतच राहतील फक्त त्यानुसार स्वत:ला बदलत रहा. "प्रवासाचा आनंद घ्यायचा असेल तर सोबत सामान कमी ठेवा. त्याचप्रमाणे जीवनाचा आनंद घ्यायचा असेल तर जीवनात इच्छा कमी ठेवा ." कारण मातीची पकड हि घट्ट आणि मजबूत असते पण तेच संगमरवरी दगडावरून पाय घसरताना दिसतात. ☺☺☺ ■ जीवनाला एवढं सिरीयस घ्यायची गरज नाही कारण इथून जिवंत कोणी परत जाणार नाही. ज्याच्याजवळ फक्त नाण्यांचे सिक्के असतात ते आनंदाने पावसात भीजताना दिसतात आणि ज्यांच्या खिशात नोटा असतात ते कुठंतरी छताचा आधार घेताना दिसतात.☺☺ ■ पैसा माणसाला वरती घेऊन जाऊ शकतो पण माणूस वर जाताना पैसे घेऊन जाऊ शकत नाही.
https://b.sharechat.com/0S72uNfv57?referrer=whatsappShare #🏡देवघर देवघराच्या कोपऱ्यात, देव बसला रुसून, कोणीच पहात नव्हतं, तेव्हा डोळे घेतले पुसून. मी म्हणालो का रे देवा, बसलास असा रुसून, तुझं भजन म्हणतो ना, तुझ्यासमोर बसून. तुझ्यासाठी देवा, बघ काय काय केलं, सागवानी देव्हाऱ्यात, तुला सिंहासनी बसवलं. तुझ्यासाठी देवा, बघ किती फुले आणली, सोन्या चांदीची देवा, आरास बघ केली. तुझ्यासाठी देवा, बघ पंचपक्वान्न केले, शुद्ध तुपाचे देवा, निरंजन लावले. तरी देवा असा कसा, तू बसतोस रुसून, आशीर्वाद दे ना रे, गालात जरा हसून. देव म्हणे मग मला, देव तुला कळला नाही, पेढ्यांची लाच घायला, मी भ्रष्ट झालो नाही. दीन झाले आईबाबा, त्यांना जरा बघ, अरे वेड्या त्याच आहे, तुझ्या पुरतंच जग. भजने माझी गातोस रे, किती किती सुंदर, जाणून घेतले आहेस का रे, माता-पित्याचे अंतर. माझ्याशी बोलण्यापेक्षा, त्यांच्याशी तू बोल, त्यांच्याविना माझी भक्ती, शून्य आणि फोल. म्हातारपण असत बाळा, दुसरं लहानपण, किती समजून घेतलं तुला, आठव तुझं बालपण. देव देव करतोस वेड्या, असा मी भेटेन का ? आई बाबा जर उपाशी, मी तुपाशी खाईन का ? देव असा बोलला मला, डोळ्यात घातले अंजन, दाटून आले अश्रू नयनी, धूसर झाले निरंजन. 🙏🏻🙏🏻 🌸🌸 👏🏻👏🏻 🌹🌹 🙏🏻🙏🏻 .
*सर्वांनीच आता बदललेच पाहिजे* आता जी माणसे मृत्युमुखी पडत आहेत, त्यांचे ना *पिंडदान होत आहे, ना तेरावे, ना गरूड पारायण, ना दान दक्षिणा, अस्थी विसर्जन करायला कोणी आळंदी, पंचगंगा, काशी, ओंकारेश्वर, पैठणला जात नाहीत, तेथे कुणाला दान देत नाहीत, पण आत्मे बरोबर जिथे जायचे तेथे व्यवस्थित जात आहेत,* म्हणजे *संत तुकाराम, तुकडोजी महाराज, गाडगेबाबा काही गोष्टी सांगत होते तेच तंतोतंत बरोबर आहे...* *Point 21 to be noted* १. पैसा मुलांच्या शिक्षणावर, कुटुंबाच्या आरोग्यावर, गुंतवणूकीवर खर्च करा. २. कर्मातच देव आहे यावर विश्वास ठेवा. ३. 'माणूस सोबत काहीच घेऊन जात नाही', हे सांगण्यासाठी बुवा १०-२० हजार रुपये घेतो. अशा स्वामी, महाराज, बुवाबाबा यांचा नाद सोडा. ४. शेती, व्यवसाय, विज्ञान, तंत्रज्ञान, आरोग्य, गुंतवणूक यांच्याशी निगडीत विचारवंतांच्या व्याख्यांनांचे आयोजन करा. ५. शेतीतील, कुटुंबातील गावकुसातील वाद समापोचाराने मिटवा. कोर्ट, कचे-यांचा मार्ग टाळा. ६. कुटुंबातील सदस्यांवर, समविचारी मित्रांवर प्रेम करा. त्यांच्यासाठी वेळ द्या. सुख-दु:खात ते तुमची जास्त काळजी घेतील. ७. शेतीवरच अवलंबून न राहता हळूहळू उद्योग-व्यवसायाकडे वळा आणि एकमेकांना व्यवसायासाठी शक्य तेवढी मदत करा. ८. मोडेन पण वाकणार नाही, या स्वभावात आता बदल करा. काळ खूप बदलला आहे, याचे भान असू द्या. (महापुरे झाडे जाती, तेथे लव्हाळे राहती - संत तुकाराम) ९. आपसी आणि स्वार्थी राजकारणामुळे समाजाचे खूप मोठे नुकसान झाले आहे. आता ही परिस्थिती बदला, चांगले सुशिक्षित समाजसेवक लोकप्रतिनिधी निवडा म्हणजे पुढच्या पिढ्यांचे तरी कल्याण होईल. १०. कमीत कमी गावात आणि जास्त वेळ शेतात/नोकरीत/व्यवसायात राहा. किमान ८ तास काम करा... (कुठल्याही क्षेत्रात प्रगती होईलच). स्वतःला कायम कामात आणि चांगल्या विचारात गुंतवून ठेवा. ११. पाय ओढण्याची खेकडा प्रवृत्ती सोडून समाजातील इतरांना मदत करा. (एकमेका साह्य करू). १२. नियोजन व काटकसर करून आहे त्या उत्पन्नात आनंदाने जीवन जगता आले पाहिजे. मोठेपणाच्या नादात कर्जबाजारी होऊ नका. १३. वेळ आणि पैशाचा अपव्यय टाळा, एकमेकांच्या घरी गेल्यावर व लग्नात गेल्यावर अहेर देणे बंद करा, यात फक्त व्यापारी वर्गाचा फायदा आहे. २००-३०० रुपयाची साडी आजकाल कोणी नेसत नाही, मग कशाला उगाच असा खर्च करायचा. पुजा-यांचे व्यवसाय चालविणेही बंद करा. १४. भांडकुदळ, लबाड, पैसे बुडवणाऱ्या लोकांपासून चार हात लांब रहा आणि मदत करणा-याचे कायम ऋणी रहा. १५. घरातील महिलांना सन्मानाची वागणूक द्या. मुलींना उच्चशिक्षित करा. १६. मानवी इतिहासाची, विज्ञानाची, विचारवंतांची पुस्तके द्या. १७. निंदा टाळा. त्यामुळे तुमचा खिसा रिकामा होतो.. तुमच्या ग्रह-नक्षत्रांची शांती ही केवळ एक फसवेगिरी आहे आणि असल्या फसव्या षडयंत्रात अडकू नका. १८. घराघरात जो मूर्ख TV चा बॉक्स आहे त्याच्यापासून होईल तेवढे लांब राहा, सतत वेगवेगळ्या गोष्टीत गुंतवून ठेवण्याचं काम TV करतोय, आपली सर्व वैचारिक बुद्धीचा नायनाट केला आहे या TV ने. १९. आपल्या आयुष्याचं आपण स्वतःच्या चांगल्या वाईट अनुभवाने योग्य आर्थिक नियोजन करून सुरळीत ठेवा, व स्वतः कष्टाने कमावलेल्या पैशात आपल्या कुटुंबाला खुश ठेवा. २०. चांगल्या गोष्टीना चांगले म्हणा, वाईट गोष्टींचा कडाडून विरोध करा, कायम सत्याच्या पाठीशी राहा, अन्यायाविरुद्ध उभे राहा, _२१._ *आपल्या कौटुंबिक जबाबदारी बरोबर आपल्या समाजासाठी एक सामाजिक बांधिलकी म्हणून _आपल्या आयुष्यात काहीतरी चांगले काम करत जा._* _हा संदेश आपल्या सर्वांच्या हिताचा आहे... तेव्हा स्वतः स्वीकार करा आणि इतरांनाही सांगा..._ *वाचन करा* 🙏🏻 *व्यायाम करा* 🙏🏻 *अर्थ साक्षर व्हा* 🙏🏻
मंगळवार, ७ जुलै, २०२०
फुकट चा सल्ला...
------------------------
*फुकट चा सल्ला*
-------------------------
एका गावात एक मासे विकणारा राहत होता. आधी तो रस्त्यावर मासे विकायचा, नंतर त्याचे ग्राहक वाढले तेव्हा त्याने विचार केला की, एक दुकान भाड्याने घेऊन तेथे मासे विकावे.
*त्याने दुकान सुरू केले आणि बोर्ड लावला येथे ताजे मासे मिळतील.*
बोर्ड पाहून त्याचे ग्राहक वाढु लागले. एके दिवशी त्याचा मित्र दुकानावर आला आणि बोर्ड पाहून म्हणाला तु ताजेच मासे विकतोस तर मग बोर्डवर लिहायची काय गरज आहे? मित्राचे ऐकुण त्याने बोर्डावरून ताजे हा शब्द काढून टाकला.
काही दिवसांनंतर एक दुसरा मित्र आला आणि तो म्हणला तु मासे इथेच विकतोस का दुसरीकडे? तो म्हणाला इथेच विकतो. मित्र म्हणला जर इथेच विकतोस तर मग बोर्ड वर इथे का लिहीले आहे? मित्राचे ऐकुण त्याने बोर्डावरून इथे शब्द काढुन टाकला.
आता बोर्डवर लिहीले मासे मिळतील. काही दिवसांनंतर त्याचा तिसरा मित्र आला आणि म्हणला माशाच्या वासानेच कळे की, इथे मासे मिळतात मग लिहायची काय गरज आहे? त्याने बोर्डावरचे मासे शब्द काढुन टाकला.
🐟🐟🐟🐟🐟
त्यानंतर हळु-हळु त्याचे ग्राहक कमी होऊ लागले, कारण लोकांना कळतच नव्हते की दुकान कशाची आहे. काही दिवसांतच दुकान चालणे बंद झाले आणि तो व्यक्ती परत रस्त्यावर आला.
🐬🐬🐬🐬
*लक्षात ठेवा*
🦈🐳🐋🐳🦈🐋
काही वेळा लोक न मागताच सल्ला देतात, त्यावेळेस आपण विचार केला पाहिजे की तो सल्ला ऐकायया का नाही. कोणाच्याही सांगण्यावरून एखादे काम करू नका, यामुळे आपल्याला नुकसान होऊ शकते.
कॉपी पेस्ट पोस्ट
🙏🙏🙏🙏🙏
*फुकट चा सल्ला*
-------------------------
एका गावात एक मासे विकणारा राहत होता. आधी तो रस्त्यावर मासे विकायचा, नंतर त्याचे ग्राहक वाढले तेव्हा त्याने विचार केला की, एक दुकान भाड्याने घेऊन तेथे मासे विकावे.
*त्याने दुकान सुरू केले आणि बोर्ड लावला येथे ताजे मासे मिळतील.*
बोर्ड पाहून त्याचे ग्राहक वाढु लागले. एके दिवशी त्याचा मित्र दुकानावर आला आणि बोर्ड पाहून म्हणाला तु ताजेच मासे विकतोस तर मग बोर्डवर लिहायची काय गरज आहे? मित्राचे ऐकुण त्याने बोर्डावरून ताजे हा शब्द काढून टाकला.
काही दिवसांनंतर एक दुसरा मित्र आला आणि तो म्हणला तु मासे इथेच विकतोस का दुसरीकडे? तो म्हणाला इथेच विकतो. मित्र म्हणला जर इथेच विकतोस तर मग बोर्ड वर इथे का लिहीले आहे? मित्राचे ऐकुण त्याने बोर्डावरून इथे शब्द काढुन टाकला.
आता बोर्डवर लिहीले मासे मिळतील. काही दिवसांनंतर त्याचा तिसरा मित्र आला आणि म्हणला माशाच्या वासानेच कळे की, इथे मासे मिळतात मग लिहायची काय गरज आहे? त्याने बोर्डावरचे मासे शब्द काढुन टाकला.
🐟🐟🐟🐟🐟
त्यानंतर हळु-हळु त्याचे ग्राहक कमी होऊ लागले, कारण लोकांना कळतच नव्हते की दुकान कशाची आहे. काही दिवसांतच दुकान चालणे बंद झाले आणि तो व्यक्ती परत रस्त्यावर आला.
🐬🐬🐬🐬
*लक्षात ठेवा*
🦈🐳🐋🐳🦈🐋
काही वेळा लोक न मागताच सल्ला देतात, त्यावेळेस आपण विचार केला पाहिजे की तो सल्ला ऐकायया का नाही. कोणाच्याही सांगण्यावरून एखादे काम करू नका, यामुळे आपल्याला नुकसान होऊ शकते.
कॉपी पेस्ट पोस्ट
🙏🙏🙏🙏🙏
मंगळवार, १९ मे, २०२०
अमिताभ - पुनरागमन ...
1995/96 च्या सुमारास श्री अमिताभ बच्चन यांनी ABCL नावाची कॉर्पोरेट कंपनी काढली. Miss world ची management चुकली व ABCL bankrupt झाली व या कंपनींवर बँकांचे कर्ज चढले. आणि अमिताभ बच्चन हे नांव सोडल तर अमितजी कर्जात बुडाले..अशी महाभयंकर परिस्थिती जी covid 19 नंतर कईक माणसांना face करायला लागणार आहे ती अमितजींनी 1995/96 मधेच अनुभवली.
*How Mr. Amitabh Bachchan Restructured Himself -*
1)वास्तविक अमितजी मोठ्या पडद्यावरचे महानुभाव व महानायक पण त्यांनी प्रथम Ego सोडुन, समोरच्या गल्लीत यशराज बंगल्यात यश चोपडाजींना भेटायला गेले. व चित्रपटात काम करण्याची संधी द्यावी ही विनंती केली. यशजी व अमिताभजी यांचे वर्षानुवर्षे असलेले ऋणानुबंध त्यांनी मोहबते साठी अमितजींना साईन केल.व आपल्या वयानुसार भुमिका करण्याचा निर्णय घेतला. आपला prime संपला आहे हे समजुन वयाला शोभतील अश्या characters करायला सुरवात केली. Restructuring करतानाचे पहिल पाऊल.
2) आपल माध्यम बदलल.
खान मंडळी established झाली होती तेव्हा Amitji नी आपल माध्यम बदलल. 1992 Economy opened झाली होती व त्याचे शुभपरिणाम हे 2000 च्या आसपास दिसायला सुरवात झाले होते व private channels आपल्या कडे स्तिरावले होते व अश्या वेळी अमितजींनी आपल माध्यम बदलल व star plus वर KBC करायच ठरवल. KBC was super duper hit. अमितजी घराघरात पोहचले व एका वेगळ्याच उंचीवर. त्यांनी आपली सगळी कर्ज फेडुन टाकली व नवीन माध्यमातून पुन्हा स्वतःला Restructured केल.
थोडक्यात मोठ्या पडद्याची अपेक्षा न ठेवता, छोट्या पडद्यावर जिथे एक मोठी " Anchoring" ची space होती ती भरुन काढुन स्वतःला financially restructured केल.
थोडक्यात आपण सुद्धा व्यवसायच माध्यम बदलाव पण ते शक्य नसेल तर Tiny गोष्टीच कराव्यात. लहान लहान tiny projects करावे.
3) जस मी वर म्हटल्याप्रमाणे 2000 open Economy चे चांगले परिणाम दिसायला लागले होते. श्री अमितजींनी advertising products endrose करायला सुरुवात केली. Cadbury, pespi, नवरतन, अश्या बर्‍याच product चे Brand Ambassador झाले. कुठे चित्रपटातील एकेकाळाचे महानायक हा Ego न ठेवता चांगल्या कंपनीच्या products नी स्वतःला opened up केले व त्यामुळे अमितजींना असंख्य options निर्माण झाले. Trust च दुसर नांव हे श्री अमिताभ बच्चन हेच वाटायला लागल. Trust हा जगातील सगळ्यात मोठा selling point आहे. अमितजींनी ते सिद्ध केल. कॅडबरी ची गेलेली विश्वासार्हता केवळ श्री अमिताभ बच्चन यांच्या मुळे परत आली. गेल्या 20 वर्ष वयाला शोभतील असे चित्रपट, advertising च माध्यम अश्या रितीने स्वतःला restructured केल.
*Can Mr. Amitabh Bachchan's strategy applicable to post covid - 19*.
Yes,surely. 22 मार्च पासुन आपण lockdown मधे आहोत. एक गोष्ट आपल्या सगळ्यांना कळली व ती म्हणजे शैक्षणिक व मेडिकल खर्च सोडला तर without चैन आपण घरामधे राहु शकतो.
" साध जगण्यासाठी जास्त पैश्याची गरज नसते." but that doesn't mean people should stop thinking big. No, we can still do the big things by changing our mediums. आता कुठलीही undue Risk न घेता "survival mod" वर स्वतःला टाकायच. जस अमितजींनी स्वतःला " चरित्र अभिनेता" या मोडवर टाकल अस. म्हणजे" survival mod" वर टाकल व ते करुन ते नुसते तरुन नाही गेले तर त्यांनी जी उसळी मारली ती एक " उत्तुंग भरारी" ठरली...
Survival मोड, time being basics चा विचार करायचा.. Covid 19 मुळे आपण पुन्हा basics वर गेलो आहोत.. आता या परिस्थितीत आपण survived होण आवश्यक.. पुनश्च ग म भ न करायला लागेल अशी काही ठिकाणी परिस्थिती असणार आहे. पण या survived मोड वर एकदा आपण व्यवस्थित उभ राहिलो की मग आपल्याला पुढचा प्रवास माहीती आहे. श्री अमितजींनी त्यावेळी मी महानायक हा आविर्भाव न ठेवता तस बघायला गेल तर जे जे चांगले काम मिळेल ते श्री अमितजी करत गेले. कुठली संधी फुकट घालवली नाही.. त्यावेळी survival मोड पार चांगल्या products च brand Endorsements केल, कारण त्यांना प्रथम survived व्हायच होत. ते झाले. . याचा अर्थ मोठ्या गोष्टी व मोठी स्वप्ने बघायची नाहीत का? .. नक्की बघायचीच पण त्यासाठी आधी survived होण अत्यंत आवश्यक आहे.
सिग्नल रेड आहे, तो ऑरेंज होईल व नंतर तो green येईलच..
Economy चा चांगला काळ 100% येणार आहे फक्त आज आपल्याला या covid - 19 मधे वाचायच आहे. जरा tolerance व patience दाखवायचा आहे. नंतर संधीच संधी आहे व प्रत्येक संधी आपल्याला कशी मिळेल हे प्रत्येकाने बघायच.. अमितजींनी येणारी प्रत्येक "संधी उचललली". लहान लहान brands पकडले तर त्या काळी अमितजी 15/20 brands endorsement करत होते... आपल्याला सुद्धा येणाऱ्या प्रत्येक संधीचा उपयोग करुन घ्यायला लागेल.. In every crisis there is a Hidden opportunity, फक्त ती ओळखता आली पाहिजे. US /EU हे भारता कडे चीनला पर्याय म्हणून बघत आहेत हे म्हणजे " संधींची मालगाडीच" आपल्या कडे येत आहे. बस्स आपण आधी survived होऊ या व मग दिसणार्‍या संधींच सोन करुया.
Late90's or early 2000 मधे एक Anchoring ची space होती. ज्याला Anchoring मधल " उत्तुंग" अस काहीही नव्हत की people could follow as an ideal or ज्याला बघुन example set होईल.. बरोबर ती space श्री अमितजींनी भरुन काढली. संधी होती अस नाही तर " संधी शोधुन स्वतःची एक जागा निर्माण केली" आपल्याला सुद्धा संधी शोधायला लागेल. Its going to be positive research for opportunities. व त्या opportunities आहेत फक्त त्या शोधुन त्यावर फोकस करण आवश्यक असेल.
By_unkown
*How Mr. Amitabh Bachchan Restructured Himself -*
1)वास्तविक अमितजी मोठ्या पडद्यावरचे महानुभाव व महानायक पण त्यांनी प्रथम Ego सोडुन, समोरच्या गल्लीत यशराज बंगल्यात यश चोपडाजींना भेटायला गेले. व चित्रपटात काम करण्याची संधी द्यावी ही विनंती केली. यशजी व अमिताभजी यांचे वर्षानुवर्षे असलेले ऋणानुबंध त्यांनी मोहबते साठी अमितजींना साईन केल.व आपल्या वयानुसार भुमिका करण्याचा निर्णय घेतला. आपला prime संपला आहे हे समजुन वयाला शोभतील अश्या characters करायला सुरवात केली. Restructuring करतानाचे पहिल पाऊल.
2) आपल माध्यम बदलल.
खान मंडळी established झाली होती तेव्हा Amitji नी आपल माध्यम बदलल. 1992 Economy opened झाली होती व त्याचे शुभपरिणाम हे 2000 च्या आसपास दिसायला सुरवात झाले होते व private channels आपल्या कडे स्तिरावले होते व अश्या वेळी अमितजींनी आपल माध्यम बदलल व star plus वर KBC करायच ठरवल. KBC was super duper hit. अमितजी घराघरात पोहचले व एका वेगळ्याच उंचीवर. त्यांनी आपली सगळी कर्ज फेडुन टाकली व नवीन माध्यमातून पुन्हा स्वतःला Restructured केल.
थोडक्यात मोठ्या पडद्याची अपेक्षा न ठेवता, छोट्या पडद्यावर जिथे एक मोठी " Anchoring" ची space होती ती भरुन काढुन स्वतःला financially restructured केल.
थोडक्यात आपण सुद्धा व्यवसायच माध्यम बदलाव पण ते शक्य नसेल तर Tiny गोष्टीच कराव्यात. लहान लहान tiny projects करावे.
3) जस मी वर म्हटल्याप्रमाणे 2000 open Economy चे चांगले परिणाम दिसायला लागले होते. श्री अमितजींनी advertising products endrose करायला सुरुवात केली. Cadbury, pespi, नवरतन, अश्या बर्‍याच product चे Brand Ambassador झाले. कुठे चित्रपटातील एकेकाळाचे महानायक हा Ego न ठेवता चांगल्या कंपनीच्या products नी स्वतःला opened up केले व त्यामुळे अमितजींना असंख्य options निर्माण झाले. Trust च दुसर नांव हे श्री अमिताभ बच्चन हेच वाटायला लागल. Trust हा जगातील सगळ्यात मोठा selling point आहे. अमितजींनी ते सिद्ध केल. कॅडबरी ची गेलेली विश्वासार्हता केवळ श्री अमिताभ बच्चन यांच्या मुळे परत आली. गेल्या 20 वर्ष वयाला शोभतील असे चित्रपट, advertising च माध्यम अश्या रितीने स्वतःला restructured केल.
*Can Mr. Amitabh Bachchan's strategy applicable to post covid - 19*.
Yes,surely. 22 मार्च पासुन आपण lockdown मधे आहोत. एक गोष्ट आपल्या सगळ्यांना कळली व ती म्हणजे शैक्षणिक व मेडिकल खर्च सोडला तर without चैन आपण घरामधे राहु शकतो.
" साध जगण्यासाठी जास्त पैश्याची गरज नसते." but that doesn't mean people should stop thinking big. No, we can still do the big things by changing our mediums. आता कुठलीही undue Risk न घेता "survival mod" वर स्वतःला टाकायच. जस अमितजींनी स्वतःला " चरित्र अभिनेता" या मोडवर टाकल अस. म्हणजे" survival mod" वर टाकल व ते करुन ते नुसते तरुन नाही गेले तर त्यांनी जी उसळी मारली ती एक " उत्तुंग भरारी" ठरली...
Survival मोड, time being basics चा विचार करायचा.. Covid 19 मुळे आपण पुन्हा basics वर गेलो आहोत.. आता या परिस्थितीत आपण survived होण आवश्यक.. पुनश्च ग म भ न करायला लागेल अशी काही ठिकाणी परिस्थिती असणार आहे. पण या survived मोड वर एकदा आपण व्यवस्थित उभ राहिलो की मग आपल्याला पुढचा प्रवास माहीती आहे. श्री अमितजींनी त्यावेळी मी महानायक हा आविर्भाव न ठेवता तस बघायला गेल तर जे जे चांगले काम मिळेल ते श्री अमितजी करत गेले. कुठली संधी फुकट घालवली नाही.. त्यावेळी survival मोड पार चांगल्या products च brand Endorsements केल, कारण त्यांना प्रथम survived व्हायच होत. ते झाले. . याचा अर्थ मोठ्या गोष्टी व मोठी स्वप्ने बघायची नाहीत का? .. नक्की बघायचीच पण त्यासाठी आधी survived होण अत्यंत आवश्यक आहे.
सिग्नल रेड आहे, तो ऑरेंज होईल व नंतर तो green येईलच..
Economy चा चांगला काळ 100% येणार आहे फक्त आज आपल्याला या covid - 19 मधे वाचायच आहे. जरा tolerance व patience दाखवायचा आहे. नंतर संधीच संधी आहे व प्रत्येक संधी आपल्याला कशी मिळेल हे प्रत्येकाने बघायच.. अमितजींनी येणारी प्रत्येक "संधी उचललली". लहान लहान brands पकडले तर त्या काळी अमितजी 15/20 brands endorsement करत होते... आपल्याला सुद्धा येणाऱ्या प्रत्येक संधीचा उपयोग करुन घ्यायला लागेल.. In every crisis there is a Hidden opportunity, फक्त ती ओळखता आली पाहिजे. US /EU हे भारता कडे चीनला पर्याय म्हणून बघत आहेत हे म्हणजे " संधींची मालगाडीच" आपल्या कडे येत आहे. बस्स आपण आधी survived होऊ या व मग दिसणार्‍या संधींच सोन करुया.
Late90's or early 2000 मधे एक Anchoring ची space होती. ज्याला Anchoring मधल " उत्तुंग" अस काहीही नव्हत की people could follow as an ideal or ज्याला बघुन example set होईल.. बरोबर ती space श्री अमितजींनी भरुन काढली. संधी होती अस नाही तर " संधी शोधुन स्वतःची एक जागा निर्माण केली" आपल्याला सुद्धा संधी शोधायला लागेल. Its going to be positive research for opportunities. व त्या opportunities आहेत फक्त त्या शोधुन त्यावर फोकस करण आवश्यक असेल.
By_unkown
सोमवार, ११ मे, २०२०
*मधमाश्या नष्ट झाल्या कि चार वर्षात मानव नष्ट होईल.. हे वाक्य आहे थोर शास्त्रज्ञ अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांचं
*मधमाश्या नष्ट झाल्या कि चार वर्षात मानव नष्ट होईल.. हे वाक्य आहे थोर शास्त्रज्ञ अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांचं*
ते सांगतात कि *मधमाशी विविध प्रकारचा वनस्पतीचे परागीभवन करीत असतात, बरीच फळझाड, फुलझाड, भाजीपाला, धान्य पिके याचं परागीभवन फक्त मधमाश्याच करू शकतात. जर याचं प्रमाण कमी होत गेल तर आपल्या खाद्यातील अनेक घटक नष्ट होतील आणि मग वनस्पतीच्या अनेक प्रजाती नष्ट होऊन, अन्नधान्याचा तुटवडा निर्माण होऊन भूकबळी वाढतील आणि मग अन्नही मिळणार नाही.* अश्या अनेक बाबी त्यांनी जगासमोर मांडल्या आहेत. विशेष म्हणजे जे अन्न परागीभवन होऊन येत नाही ते खाण्यासाठी सुद्धा जास्त पौष्टिक नसते.
*हायब्रीड अन्न खाऊन आपल्या शाररीक क्षमतेचा विकास, मानसिक क्षमतेचा विकास होत नाही हे आता विज्ञानानं सिद्ध केले आहे.*
मात्र जगण्याच्या स्पर्धेत आपण हरवून बसलोय. मात्र पुढील पिढीला अतिशय कुमकुवत करीत आहोत. शाररीक क्षमता नसल्याने मानव आपली पुढील पिढी वाढवू सुद्धा शकणार नाही असे भाकीत होत आहेत. आपण बारकाईने पाहिल्यास अलीकडील काळात अनेक डाळिंब बागायतदार मधमाश्याच्या पेटांच्या शोधात असतात कारण कि *डाळींब असे झाड आहे कि याचे परागीभवन फक मधमाश्याच करू शकतात. जर मधमाश्या नसतील तर डाळिंब फुलांचे रुपांतर फळात होतच नाही कारण याची नर व मादी फुले वेगवेगळी असतात आणि मग मधमाश्या एका फुलामधील नर उचलून मादी फुलावर सोडण्याचे महत्वाचे काम करतात. आणि फक्त माधामाश्याच हे काम करू शकतात, हे आजच्या जगाला समजले आहे. मात्र *मधमाश्यांना काय आवडते हे आपण शिकत नाही, तिला पोळे करायला कुठली झाडे आवडतात, पराग व मकरंद गोळा करायला कुठली झाडे आवडतात.*
आपल्यापैकी बहुतेकजन हिमालयात जातात मात्र हिमलायात मनालीच्या पायथ्याशी अनेक गावे आहेत कि जिथ अगदी २०० वर्षेपूर्वी पासून मधमाशी पालन करीत आहेत, मात्र हे कधीच पाहत नाहीत, खरतर आपल पर्यटन हे शाश्वत व ग्रामीण भागाला उर्जा देणार असले पाहिजे. मात्र असे होताना दिसत नाही. अर्थात मधमाशी पालन २०० वर्षपूर्वी ते पण शास्त्रीयदृष्ट्या पालन केल्याचे आढळून येते. आपल्या राहत्या घरात मधमाश्या पालन करीत आहेत आणि दरवर्षी १० किलो मध विकतात आणि ३ किलो मध स्वतःसाठी ठेवतात. मात्र खरतर हे करण्यापाठीमागे उद्धेश परागीभवन हा असून अनेक पिके यावर अवलंबून आहेत. आणि हे सगळ त्या मधमाश्यांनी सुद्धा स्वीकारले आहे. यात ही माणस त्यांना अति थंडीत गुळाचा व साखरेचा पाक करून ठेवतात काहीजण तर गोळा केलेला मधसुद्धा ठेवतात.
आपल्याला वाटत आपणच शेती करतो मात्र मुंग्या, मधमाश्या, कीटक, गांडुळे, साप, पक्षी असे सर्वच जीव शेतकऱ्याला शेती करण्यासाठी मदत करीत असतात. यात सर्वात आघाडीवर मधमाश्या आहेत हे विसरून चालणार नाही कारण फुलांचे फळात रुपांतर करण्यात मधमाश्या पटाईत असतात, त्यांच्याशिवाय दुसरे किटक हे काम करूच शकत नाहीत, अगदी डाळिंब, काकडी, सफरचंद अशी अतिशय महत्वाची फळे. आपण फक्त जगात मधमाश्या आहेत तोपर्यंतच करू शकतो हे वेळीच जगाने लक्षात घेणे गरजेचे आहे. मधमाश्याची बदलती जीवनशैली यावर अनेक बाबी समोर येत आहेत, यात १९९० मध्ये साध मधमाश्यांच पोळ हे फक्त काटेरी झाडावर बसायची यात *साधी बाभूळ, बोर* ही झाड महत्वाची होती, मात्र आजच्या काळात हीच पोळी काटेरी झाड सोडून जांभूळ, आंबा अश्या सहज शिकार होईल अश्या झाडांवर शिवाय घरात, भिंतीवर दिसू लागली, हा अतिशय महत्वाचा बदल दिसून येत आहे. हा बदल करण्यापाठीमागे कारण सुद्धा असेच आहे की, *आजकाल बोरी व बाभळी तोडण्याचे प्रमाण भयानक वाढत गेले आणि वास्तवात तर आता बोरी व बाभळी दुर्मिळ होत गेल्या, पर्यायाने त्यांनी आपल्या मूळ नैसर्गिक अधिवासात बदल करीत नवे पर्याय स्वीकारला केवळ माणसांच्या चुकामुळेच..*
आगी मधमाश्या तर जंगलातील उंच झाड कमी होत गेली शिवाय, नैसर्गिक पाणवठे कमी होत गेले, ज्यात या मधमाश्या सहज मातीत उतरून गाळात पाणी पिऊ शकत होत्या, आता हे पाणवठे नष्ट झालेत, यात काही वन अधिकाऱ्यांनी तर पर्यटकांना वाघ दिसावा म्हणून जंगलातील नैसर्गिक पाणवठे नष्ट केले आणि आता नवीन पाणवठे रोडलगत तयार करून वाघ दिसावा अशी व्यवस्था निर्माण केली. मात्र यात सिमेंटच्या टाक्या बांधल्याने त्यात मधमाश्या पाणी प्यायला उतरतात आणि बुडून मरतात. असे हे व्यवस्थापन कसे जंगल वाढविणार.
यात या माश्यांनी आपला नैसर्गिक अधिवास बदलून इमारती, मंदिरे अश्या जागा निवडून लोकवस्तीत प्रवेश केला. कारण पाणी सहज मिळू लागले शिवाय उसाची रसवंती हे सुद्धा महत्वाचे आहे कारण यात त्यांना उन्हाळ्यात गोड रस मिळत असतो.
आजकाल शिकलेल्या लोकांना मधमाशी काय करू शकते याच महत्त्व राहिलेले नाही. मात्र शेतीत अडचण आली की मग आपण सर्व पर्याय शोधत असतो.
मी पोस्ट ग्रॅज्युएशन करताना एकजण मित्र झाला होता, त्याने सध्या पॉली हाऊस करून आधुनिक शेती करण्यास सुरुवात केली. अर्थात शेती घेतली त्यावेळी शेतीच्या बांधावर बोर, बाभूळ, जांभूळ, आंबा, शेवगा, भोकर, रुई अशी विविध झाड बांधावर होती. मात्र इतरांचे ऐकून सर्व झाडे तोडली आणि जास्त पाणी पिणारी नारळाची झाडे बांधावर लावली, यात शेतीची जैव विविधता झपाट्याने कमी झाली हे लक्षात आलेच नाही.
आता खरी गंमत अशी आहे की, लॉकडाऊन मध्ये अनेक बिझी मित्र free झाले व त्यांचे फोन आले तसाच त्याचा पण फोन आला की, व तो सांगू लागला पॉली हाऊसमध्ये काकडी लावली आहे आणि खूप मोठी पिवळी फुल येत आहेत, आणि जळून जातायेत शिवाय काकडी अंगठ्या एवडीच राहतेय, काय कराव लागेल, म्हणून मी नैसर्गिक शास्वत शेतीचा अभ्यास केला तेव्हा लक्षात आले की या काकडीचे परागीभवन होत नाही कारण या फुलात आत शिरून परागीभवन कोणीही करत नाही, त्यामुळे त्याचे पराग फुटत नाहीत आणि मग फुल जळून जात आहेत, मग यावर उपाय म्हणजे मधमाश्याच जगात हे काम करू शकतात, खटपट करून मधमाश्यांच्या पेट्या आणल्या आणि त्याच रात्री दोन पेट्या पॉली हाऊसच्या तोंडाजवळ ठेवल्या. सकाळी लवकर मधमाश्यांनी आपले परागीभवनाचे काम सुरु केले. मग ७ दिवसांनी १ क्रेटऐवजी आता ६ क्रेट काकड्या तोडल्या आणि शिवाय टवटवीत माल सापडला, २० किलोची वाढ १५ पटीने उत्पन्न वाढले. याचा टक्केवारीत अर्थ काढायचा असेल तर १५०० टक्क्यांनी वाढ झाल्याचे सांगितले. माझा मित्र सहज म्हणाला शिक्षणात कधी अस शिकवलं जात नाही, यापुढे मात्र पर्यावरण पूरक वृक्षारोपण करणार असल्याचे स्पष्टपणे बोलून दाखविले. अगदी *शेतीच्या बांधावर बोरी, बाभळी, करंज, भोकर, उंबर, पिंपळ, कडुलिंब, जांभूळ* अशी जैव विविधता पूरक झाडे लावणार असे कबूल केले. अनेकजण सांगतात झाडांची सावलीमुळे पिकांना फटका बसतो मात्र हे खोटं असून आपली स्थानिक झाडांच्या पानांचे खतात लवकर रुपांतर होते, शिवाय सावलीमुळे काही फरक पडत नाही, मात्र यात परदेशी निलगिरी, गुलमोहर आणि नारळ झाडे बांधावर असल्यास भूजल पातळी झपाट्याने खोलवर जाते आणि यांची पाने जमिनीवर पडल्यास जमीन नापीक होत असते. त्यामुळे *फक्त स्थानिक झाडेच* शेतीच्या बांधावर लावली पाहिजेत. काकडीचे परागीभवन करताना मधमाशी फुलात शिरून परागीभवन करीत असते. आणि मग काकडीचे वेलींची वाढही झपाट्याने होत असते, याचा अर्थ वेलीची वाढ जोरात होते आणि उत्पादन क्षमता वाढते ती पण कित्येक पटीने...काहीजण दिवसा कीटकनाशक फवारतात आणि मग मधमाश्या मारतात. यावर उपाय म्हणजे रात्री मधमाश्यांनी आपले परागीभवन काम थांबविले की फवारणी करावी जर गरज असेल तरच.. अगदी ज्येष्ठ निसर्गतज्ञ मारुती चितमपल्ली यांनी नागझिरा येते सांगितले की, जंगलात अस्वले मधमाश्यांची पोळी व मध आवडीने खातात, त्याच्या भाकरी करतात त्या करताना झाडांची पाने टाकतात आणि मग त्या सर्व भाकरी गुहेत ठेवतात कारण त्यांच्या पिल्लांसाठी उपयोगी येतील, मात्र काहीवेळा या भाकरी चोरायला आदिवासी लोक येतात आणि मग अस्वले हल्ले करतात मात्र अस्वलाचा हल्ला म्हणजे जगात सर्वात वाईट चेहरा होतो, कारण त्याची एक चापट म्हणजे चेहरा विद्रुपीकरणच. मात्र एकदा त्यांनी एक अस्वल झाडावर चढत असल्याचे पहिले, ते झाडावर मधमाशी पोळे खाण्यासाठी झाडाच्या शेंड्यावर गेले आणि वरून खाली पडले आणि मेले याचा अर्थ असा आहे की , त्या मध्यामाश्याच्या पोळ्यावर अनेकदा अस्वल हल्ले झाले होते आणि मग त्या पोळ्यातील राणीने आपल्यात बदल करीत झाड फांदी ऐवजी अस्वल आल्यावर फांदी सहज तुटेल अश्या फांदीवर आपले पोळे केले आणि यावर कायमस्वरूपी आगी माश्यांनी उपयायोजना केली. ज्या प्रजाती बदलायला शिकतात त्याच निसर्गात टिकतात आता वेळ आहे मानवाला बदलायची, जर आपण आपल्या जीवनशैलीत बदल केला नाहीतर आपणसुद्धा संपणार यात शंकाच नाही, हे विशेष लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
*आज कोरोना च्या रूपाने धोक्याची घंटी वाजली आहे वेळीच सुधारणा बदल नाही केला तर मानवी जीवन संपायला वेळ लागणार नाही !*
ते सांगतात कि *मधमाशी विविध प्रकारचा वनस्पतीचे परागीभवन करीत असतात, बरीच फळझाड, फुलझाड, भाजीपाला, धान्य पिके याचं परागीभवन फक्त मधमाश्याच करू शकतात. जर याचं प्रमाण कमी होत गेल तर आपल्या खाद्यातील अनेक घटक नष्ट होतील आणि मग वनस्पतीच्या अनेक प्रजाती नष्ट होऊन, अन्नधान्याचा तुटवडा निर्माण होऊन भूकबळी वाढतील आणि मग अन्नही मिळणार नाही.* अश्या अनेक बाबी त्यांनी जगासमोर मांडल्या आहेत. विशेष म्हणजे जे अन्न परागीभवन होऊन येत नाही ते खाण्यासाठी सुद्धा जास्त पौष्टिक नसते.
*हायब्रीड अन्न खाऊन आपल्या शाररीक क्षमतेचा विकास, मानसिक क्षमतेचा विकास होत नाही हे आता विज्ञानानं सिद्ध केले आहे.*
मात्र जगण्याच्या स्पर्धेत आपण हरवून बसलोय. मात्र पुढील पिढीला अतिशय कुमकुवत करीत आहोत. शाररीक क्षमता नसल्याने मानव आपली पुढील पिढी वाढवू सुद्धा शकणार नाही असे भाकीत होत आहेत. आपण बारकाईने पाहिल्यास अलीकडील काळात अनेक डाळिंब बागायतदार मधमाश्याच्या पेटांच्या शोधात असतात कारण कि *डाळींब असे झाड आहे कि याचे परागीभवन फक मधमाश्याच करू शकतात. जर मधमाश्या नसतील तर डाळिंब फुलांचे रुपांतर फळात होतच नाही कारण याची नर व मादी फुले वेगवेगळी असतात आणि मग मधमाश्या एका फुलामधील नर उचलून मादी फुलावर सोडण्याचे महत्वाचे काम करतात. आणि फक्त माधामाश्याच हे काम करू शकतात, हे आजच्या जगाला समजले आहे. मात्र *मधमाश्यांना काय आवडते हे आपण शिकत नाही, तिला पोळे करायला कुठली झाडे आवडतात, पराग व मकरंद गोळा करायला कुठली झाडे आवडतात.*
आपल्यापैकी बहुतेकजन हिमालयात जातात मात्र हिमलायात मनालीच्या पायथ्याशी अनेक गावे आहेत कि जिथ अगदी २०० वर्षेपूर्वी पासून मधमाशी पालन करीत आहेत, मात्र हे कधीच पाहत नाहीत, खरतर आपल पर्यटन हे शाश्वत व ग्रामीण भागाला उर्जा देणार असले पाहिजे. मात्र असे होताना दिसत नाही. अर्थात मधमाशी पालन २०० वर्षपूर्वी ते पण शास्त्रीयदृष्ट्या पालन केल्याचे आढळून येते. आपल्या राहत्या घरात मधमाश्या पालन करीत आहेत आणि दरवर्षी १० किलो मध विकतात आणि ३ किलो मध स्वतःसाठी ठेवतात. मात्र खरतर हे करण्यापाठीमागे उद्धेश परागीभवन हा असून अनेक पिके यावर अवलंबून आहेत. आणि हे सगळ त्या मधमाश्यांनी सुद्धा स्वीकारले आहे. यात ही माणस त्यांना अति थंडीत गुळाचा व साखरेचा पाक करून ठेवतात काहीजण तर गोळा केलेला मधसुद्धा ठेवतात.
आपल्याला वाटत आपणच शेती करतो मात्र मुंग्या, मधमाश्या, कीटक, गांडुळे, साप, पक्षी असे सर्वच जीव शेतकऱ्याला शेती करण्यासाठी मदत करीत असतात. यात सर्वात आघाडीवर मधमाश्या आहेत हे विसरून चालणार नाही कारण फुलांचे फळात रुपांतर करण्यात मधमाश्या पटाईत असतात, त्यांच्याशिवाय दुसरे किटक हे काम करूच शकत नाहीत, अगदी डाळिंब, काकडी, सफरचंद अशी अतिशय महत्वाची फळे. आपण फक्त जगात मधमाश्या आहेत तोपर्यंतच करू शकतो हे वेळीच जगाने लक्षात घेणे गरजेचे आहे. मधमाश्याची बदलती जीवनशैली यावर अनेक बाबी समोर येत आहेत, यात १९९० मध्ये साध मधमाश्यांच पोळ हे फक्त काटेरी झाडावर बसायची यात *साधी बाभूळ, बोर* ही झाड महत्वाची होती, मात्र आजच्या काळात हीच पोळी काटेरी झाड सोडून जांभूळ, आंबा अश्या सहज शिकार होईल अश्या झाडांवर शिवाय घरात, भिंतीवर दिसू लागली, हा अतिशय महत्वाचा बदल दिसून येत आहे. हा बदल करण्यापाठीमागे कारण सुद्धा असेच आहे की, *आजकाल बोरी व बाभळी तोडण्याचे प्रमाण भयानक वाढत गेले आणि वास्तवात तर आता बोरी व बाभळी दुर्मिळ होत गेल्या, पर्यायाने त्यांनी आपल्या मूळ नैसर्गिक अधिवासात बदल करीत नवे पर्याय स्वीकारला केवळ माणसांच्या चुकामुळेच..*
आगी मधमाश्या तर जंगलातील उंच झाड कमी होत गेली शिवाय, नैसर्गिक पाणवठे कमी होत गेले, ज्यात या मधमाश्या सहज मातीत उतरून गाळात पाणी पिऊ शकत होत्या, आता हे पाणवठे नष्ट झालेत, यात काही वन अधिकाऱ्यांनी तर पर्यटकांना वाघ दिसावा म्हणून जंगलातील नैसर्गिक पाणवठे नष्ट केले आणि आता नवीन पाणवठे रोडलगत तयार करून वाघ दिसावा अशी व्यवस्था निर्माण केली. मात्र यात सिमेंटच्या टाक्या बांधल्याने त्यात मधमाश्या पाणी प्यायला उतरतात आणि बुडून मरतात. असे हे व्यवस्थापन कसे जंगल वाढविणार.
यात या माश्यांनी आपला नैसर्गिक अधिवास बदलून इमारती, मंदिरे अश्या जागा निवडून लोकवस्तीत प्रवेश केला. कारण पाणी सहज मिळू लागले शिवाय उसाची रसवंती हे सुद्धा महत्वाचे आहे कारण यात त्यांना उन्हाळ्यात गोड रस मिळत असतो.
आजकाल शिकलेल्या लोकांना मधमाशी काय करू शकते याच महत्त्व राहिलेले नाही. मात्र शेतीत अडचण आली की मग आपण सर्व पर्याय शोधत असतो.
मी पोस्ट ग्रॅज्युएशन करताना एकजण मित्र झाला होता, त्याने सध्या पॉली हाऊस करून आधुनिक शेती करण्यास सुरुवात केली. अर्थात शेती घेतली त्यावेळी शेतीच्या बांधावर बोर, बाभूळ, जांभूळ, आंबा, शेवगा, भोकर, रुई अशी विविध झाड बांधावर होती. मात्र इतरांचे ऐकून सर्व झाडे तोडली आणि जास्त पाणी पिणारी नारळाची झाडे बांधावर लावली, यात शेतीची जैव विविधता झपाट्याने कमी झाली हे लक्षात आलेच नाही.
आता खरी गंमत अशी आहे की, लॉकडाऊन मध्ये अनेक बिझी मित्र free झाले व त्यांचे फोन आले तसाच त्याचा पण फोन आला की, व तो सांगू लागला पॉली हाऊसमध्ये काकडी लावली आहे आणि खूप मोठी पिवळी फुल येत आहेत, आणि जळून जातायेत शिवाय काकडी अंगठ्या एवडीच राहतेय, काय कराव लागेल, म्हणून मी नैसर्गिक शास्वत शेतीचा अभ्यास केला तेव्हा लक्षात आले की या काकडीचे परागीभवन होत नाही कारण या फुलात आत शिरून परागीभवन कोणीही करत नाही, त्यामुळे त्याचे पराग फुटत नाहीत आणि मग फुल जळून जात आहेत, मग यावर उपाय म्हणजे मधमाश्याच जगात हे काम करू शकतात, खटपट करून मधमाश्यांच्या पेट्या आणल्या आणि त्याच रात्री दोन पेट्या पॉली हाऊसच्या तोंडाजवळ ठेवल्या. सकाळी लवकर मधमाश्यांनी आपले परागीभवनाचे काम सुरु केले. मग ७ दिवसांनी १ क्रेटऐवजी आता ६ क्रेट काकड्या तोडल्या आणि शिवाय टवटवीत माल सापडला, २० किलोची वाढ १५ पटीने उत्पन्न वाढले. याचा टक्केवारीत अर्थ काढायचा असेल तर १५०० टक्क्यांनी वाढ झाल्याचे सांगितले. माझा मित्र सहज म्हणाला शिक्षणात कधी अस शिकवलं जात नाही, यापुढे मात्र पर्यावरण पूरक वृक्षारोपण करणार असल्याचे स्पष्टपणे बोलून दाखविले. अगदी *शेतीच्या बांधावर बोरी, बाभळी, करंज, भोकर, उंबर, पिंपळ, कडुलिंब, जांभूळ* अशी जैव विविधता पूरक झाडे लावणार असे कबूल केले. अनेकजण सांगतात झाडांची सावलीमुळे पिकांना फटका बसतो मात्र हे खोटं असून आपली स्थानिक झाडांच्या पानांचे खतात लवकर रुपांतर होते, शिवाय सावलीमुळे काही फरक पडत नाही, मात्र यात परदेशी निलगिरी, गुलमोहर आणि नारळ झाडे बांधावर असल्यास भूजल पातळी झपाट्याने खोलवर जाते आणि यांची पाने जमिनीवर पडल्यास जमीन नापीक होत असते. त्यामुळे *फक्त स्थानिक झाडेच* शेतीच्या बांधावर लावली पाहिजेत. काकडीचे परागीभवन करताना मधमाशी फुलात शिरून परागीभवन करीत असते. आणि मग काकडीचे वेलींची वाढही झपाट्याने होत असते, याचा अर्थ वेलीची वाढ जोरात होते आणि उत्पादन क्षमता वाढते ती पण कित्येक पटीने...काहीजण दिवसा कीटकनाशक फवारतात आणि मग मधमाश्या मारतात. यावर उपाय म्हणजे रात्री मधमाश्यांनी आपले परागीभवन काम थांबविले की फवारणी करावी जर गरज असेल तरच.. अगदी ज्येष्ठ निसर्गतज्ञ मारुती चितमपल्ली यांनी नागझिरा येते सांगितले की, जंगलात अस्वले मधमाश्यांची पोळी व मध आवडीने खातात, त्याच्या भाकरी करतात त्या करताना झाडांची पाने टाकतात आणि मग त्या सर्व भाकरी गुहेत ठेवतात कारण त्यांच्या पिल्लांसाठी उपयोगी येतील, मात्र काहीवेळा या भाकरी चोरायला आदिवासी लोक येतात आणि मग अस्वले हल्ले करतात मात्र अस्वलाचा हल्ला म्हणजे जगात सर्वात वाईट चेहरा होतो, कारण त्याची एक चापट म्हणजे चेहरा विद्रुपीकरणच. मात्र एकदा त्यांनी एक अस्वल झाडावर चढत असल्याचे पहिले, ते झाडावर मधमाशी पोळे खाण्यासाठी झाडाच्या शेंड्यावर गेले आणि वरून खाली पडले आणि मेले याचा अर्थ असा आहे की , त्या मध्यामाश्याच्या पोळ्यावर अनेकदा अस्वल हल्ले झाले होते आणि मग त्या पोळ्यातील राणीने आपल्यात बदल करीत झाड फांदी ऐवजी अस्वल आल्यावर फांदी सहज तुटेल अश्या फांदीवर आपले पोळे केले आणि यावर कायमस्वरूपी आगी माश्यांनी उपयायोजना केली. ज्या प्रजाती बदलायला शिकतात त्याच निसर्गात टिकतात आता वेळ आहे मानवाला बदलायची, जर आपण आपल्या जीवनशैलीत बदल केला नाहीतर आपणसुद्धा संपणार यात शंकाच नाही, हे विशेष लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
*आज कोरोना च्या रूपाने धोक्याची घंटी वाजली आहे वेळीच सुधारणा बदल नाही केला तर मानवी जीवन संपायला वेळ लागणार नाही !*
याची सदस्यत्व घ्या:
पोस्ट (Atom)
